De Raad van de Europese Unie – dus alle 28 lidstaten gezamenlijk – spreekt zich vandaag in haar conclusies over kinderarbeid uit voor een aanpak van alle vormen van kinderarbeid. De Raad stelt dat maatregelen het efficiëntst en duurzaamst zijn, wanneer zij verankerd zijn in alomvattende actieplannen en programma's voor het uitbannen van kinderarbeid. Bovendien vindt de Raad dat dit het beste  via geïntegreerde gebieds- en sector-gebaseerde programma's en waardeketenbenaderingen kan.

Meer concreet vraagt de Raad aan de Europese Commissie om te zorgen voor samenhang tussen de bestrijding van kinderarbeid en door haar gefinancierde onderwijsprogramma’s en activiteiten op het gebied van ‘waardig werk’, verantwoord ondernemen en beroepsonderwijs. De Raad concludeert ook dat ‘kinderarbeid en dwangarbeid nauw met elkaar verbonden zijn en vaak in vergelijkbare contexten en sectoren voorkomen.’

‘Duurzaam inkopen belangrijk middel tegen kinderarbeid’

De Raad onderkent ook ‘’de belangrijke rol van de werknemers - en werkgeversorganisaties en het maatschappelijk middenveld, en is ingenomen met de verschillende nieuwe en bestaande publiek-private partnerschappen voor het aanpakken van kinderarbeid (…) in mondiale waardeketens, evenals met de verschillende initiatieven ten gunste van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap.’’

Duurzaam inkopen door overheden is een belangrijk middel om kinderarbeid te bestrijden. De Raad meent dat daar meer aan gedaan moet worden. Zij ‘’moedigt de Commissie aan na te gaan of het principe van zorgvuldigheid (‘due diligence) in verband met kinderarbeid geïntegreerd kan worden in haar beleid inzake openbare aanbestedingen, en of het nuttig is de lidstaten richtsnoeren over dergelijke zorgvuldigheid aan te reiken.’’

Stop Kinderarbeid positief over beloofde EU inzet

Stop Kinderarbeid verwelkomt bovenstaande conclusies van de Raad en dringt er op aan dat deze zo spoedig mogelijk in actie worden omgezet. Stop Kinderarbeid meent dat de conclusies een belangrijk deel van haar werk reflecteren: een gebiedsgerichte (‘Child Labour Free Zone’) aanpak in specifieke landen en regio’s, het met bedrijven en MVO-initiatieven werken aan kinderarbeidvrije productieketens (waaronder het participeren in publiek-private initiatieven als Convenanten) en ons pleidooi om duurzaam inkopen sterker als middel tegen kinderarbeid in te zetten.

Veel meer actie op deze gebieden is echter noodzakelijk. Stop Kinderarbeid pleit daarom voor meer steun van de Europese lidstaten voor een gebiedsgerichte aanpak van kinderarbeid, waaronder Child Labour Free Zones, in landen met veel kinderarbeid en aan initiatieven in specifieke waardeketens om kinderarbeid en dwangarbeid te bestrijden.

Stop Kinderarbeid pleit bovendien al langer voor een wettelijke basis voor de zorgplicht (‘due diligence’) die bedrijven hebben Dit kan onder meer door het verplicht stellen van ‘due diligence’ in de hele productieketen van bedrijven en (meer toegespitste) wetgeving op het gebied van transparantie van deze ketens.

>> Downoad de volledige conclusies van de Raad van de EU over kinderarbeid

Elektronicabedrijven hebben onvoldoende aandacht voor het bestrijden van kinderarbeid in goudmijnen. Dit blijkt uit onderzoek van SOMO in opdracht van Stop Kinderarbeid. Alleen Fairphone en Microsoft geven aan actief betrokken te zijn bij initiatieven in de mijnbouw waarin ook kinderarbeid wordt bestreden. Geen enkel elektronicabedrijf weet precies waar het goud dat zij gebruikt vandaan komt en of dit met behulp van kinderarbeid is gewonnen.

Gedwongen door Amerikaanse wetgeving zijn elektronicabedrijven wel actief als het gaat om het weren van conflictmineralen in hun producten. Hiermee laat de sector zien in staat te zijn een verandering teweeg te kunnen brengen. Helaas staat het uitbannen van kinderarbeid bij de winning van mineralen nog niet goed op de radar. Alleen Apple, Acer en wederom Fairphone hebben aanvullend beleid tegen kinderarbeid dat verder gaat dan de industriestandaard. Toch reiken ook deze gedragscodes niet tot aan de goudmijnbouw.

Het is opvallend dat vooral de onderdelenfabrikanten weinig doen tegen kinderarbeid, maar ook Ericsson als consumentenmerk laat weinig activiteit zien.

Nederlandse bedrijven

De verschillen zijn ook duidelijk bij de Nederlandse bedrijven die meewerkten aan het onderzoek. Waar Fairphone echt vooroploopt, lijkt NXP slechts aan de minimale verwachtingen te voldoen. Philips is als een van de initiatiefnemers van het ‘conflict vrije tin initiatief’ (CFTI) al langer actief bij het verduurzamen van de mijnbouw en is ook op het gebied van goud betrokken bij verschillende initiatieven.

Zorgplicht

Bedrijven hebben volgens internationale richtlijnen een ‘zorgplicht’ (due diligence) om kinderarbeid in hun hele productieketen te bestrijden. “Dat betekent dat bedrijven moeten uitzoeken waar hun goud vandaan komt, welke spelers in hun ketens actief zijn en welke risico’s er zijn op misstanden. Deze risico’s en misstanden moeten vervolgens worden aangepakt.”, zegt Sofie Ovaa, programma manager van Stop Kinderarbeid.

Een mobieltje moet niet alleen in de fabriek ‘kinderarbeidvrij’ geproduceerd zijn, maar ook de grondstoffen die gebruikt worden moeten zonder kinderarbeid gedolven en verwerkt zijn. Toch is er geen enkel elektronicabedrijf dat precies weet waar het goud dat zij gebruikt vandaan komt en of dit met behulp van kinderarbeid is gewonnen. Daarom roept Stop Kinderarbeid met de campagne ‘goud in handen’ bedrijven op om serieus werk te maken van de bestrijding van kinderarbeid in hun hele keten.

1 miljoen kindarbeiders

Wereldwijd werken er meer dan één miljoen kinderen in de goudmijnbouw. Het goud dat zij winnen, kan uiteindelijk ook terecht komen bij elektronicafabrikanten die het gebruiken voor het maken van onze mobiele telefoons, computers en andere consumentenelektronica.

“67,9% van de Nederlanders vindt dat elektronicaproducten die door kinderarbeid zijn gemaakt, of grondstoffen bevatten die verkregen zijn door kinderarbeid, verboden moeten worden. Bovendien is meer dan de helft bereid om meer te betalen voor producten waarin goud verwerkt is dat niet is verkregen door kinderarbeid. Stop Kinderarbeid roept de sector op om zich hard te maken om eerlijk gedolven goud te krijgen en samen te werken aan een verbeterplan.”, aldus Ovaa.

>> Download het overzicht

>> Download de individuele scores

Dit jaar staat de Internationale dag tegen Kinderarbeid (12 juni) in het teken van kinderarbeid in productieketens. Met 168 miljoen kindarbeiders wereldwijd, bestaat in alle toeleveringsketens - van grondstoffen tot eindproducten - het risico op kinderarbeid.

Sinds de start van de Stop Kinderarbeid coalitie in 2003, zijn wij op verschillende manieren en in verschillende rollen betrokken bij het uitbannen van kinderarbeid uit producten: van beleidsbeïnvloeding, campaigning en het schrijven van kritische rapporten over specifieke sectoren, tot hechte samenwerkingen met bedrijven.

De nieuwe brochure ‘Engaging with Companies and CSR Initiatives’ biedt meer informatie over wat wordt verwacht van bedrijven, hoe Stop Kinderarbeid samenwerkt met bedrijven, onze verschillende rollen, wat wij bedrijven te bieden hebben en de 'regels' die wij hanteren in ons werk.

>> Download onze brochure 'Engaging with Companies and CSR Initiatives'

>> Bezoek onze webpage over Verantwoord Ondernemen

Neem contact met ons op via csr@stopchildlabour.org

Amos Senyonjo werd vijftien jaar geleden geboren in een dorpje in de buurt van de Oegandese Rubali-goudmijn. Zijn moeder is overleden en om zijn vader en jongere zusje en broertjes financieel te ondersteunen, werkt hij dagelijks twaalf uur in de mijn. Naar school is hij nooit geweest. Slapen doet Amos aan de rand van het mijngebied in een modderig tentenkamp, dat bestaat uit opeengepakte hutjes van houten palen en blauw plastic. Met de ‘sanitaire voorzieningen’ is het beroerd gesteld en ziekten als malaria en tyfus komen veel voor. Sommige kinderen hebben geen tent om in te slapen en brengen de nacht door in de open lucht.

De vader van Amina Namugwera (11) en haar zussen en broers leven in ‘Kampala’, een grote goudmijn in het district Mubende. Maar Amina en haar moeder wonen en werken sinds een maand in de Rubali-mijn. Werken is niet de grootste hobby van de elfjarige. ‘Ik vind spelen en boeken lezen het leukst’, vertelt ze. Maar of ze boeken kan lezen, is de vraag. Amina is nooit naar school geweest. Dromen over het aanleren van een vaardigheid of een beroep doen de kindarbeiders volop. De een wil auto’s leren repareren of kinderen onderwijzen, de ander wil dokter, boer, pastoor of zelfs president van Oeganda worden.

Na drie jaar werken in de mijn kan Mike Ssenjobho (14) een ervaren mijnwerker worden genoemd. Een van zijn taken is het ‘wassen’ van fijngemalen gouderts met kwik, een zeer giftig metaal dat zich hecht aan de gouddeeltjes. Veel kindarbeiders doen deze klus, waarbij ze met blote handen het kwik mengen met de erts. Daarbij staan zij vaak in plassen water waar het kwik in terechtkomt. De kinderen zijn zich niet bewust van het gevaar van de damp van kwik, dat bij inademing kan leiden tot aantasting van onder meer het zenuwstelsel, ogen, longen en nieren. Kinderen zijn gevoeliger voor de damp dan volwassenen.

Kinderarbeid de goudmijnen uit – het kán!

Wereldwijd werken er meer dan 1 miljoen kinderen in en rondom goudmijnen.  De situatie van deze werkende kinderen lijkt misschien uitzichtloos, maar er is hoop! We kunnen kinderarbeid in goudmijnen stoppen. Als iedereen samenwerkt vanuit de overtuiging dat geen kind hoort te werken en ieder kind naar school moet kunnen gaan. Dan kunnen schijnbare oorzaken zoals armoede worden overwonnen en structurele veranderingen worden doorgevoerd.

Stop Kinderarbeid werkt in Azië, Afrika en Latijns-Amerika samen met lokale organisaties die zich inzetten om álle kinderen uit het werk te halen en naar school te krijgen. Bijvoorbeeld door het opzetten en versterken van kinderarbeidvrije zones. En door samen te zoeken naar nieuwe oplossingen voor de hardnekkige problemen die goed en toegankelijk onderwijs in de weg staan. Daarnaast roepen we burgers, bedrijven, overheden wereldwijd op tot actieve betrokkenheid bij de gezamenlijke strijd tegen kinderarbeid.

Wil jij meehelpen in onze strijd? Teken dan nu onze petitie